Knieartroscopie
Knieartroscopie is de meest gebruikte gesloten operatietechniek bij meniscusscheuren, kruisbandletsel en kraakbeenproblemen. De structuren in het gewricht worden met de camera gedetailleerd beoordeeld en de gevonden afwijking kan in dezelfde sessie worden behandeld.
De bouw van het kniegewricht
De knie is een groot, belastend gewricht gevormd door het dijbeen, het scheenbeen en de knieschijf. Twee menisci verdelen de belasting en vangen schokken op; de voorste en achterste kruisband en de collaterale banden zorgen voor stabiliteit van voor naar achter en zijwaarts. Het kraakbeen op de gewrichtsvlakken maakt wrijvingsarme beweging mogelijk.
In welke situaties komt het in beeld?
- Meniscusscheuren — hechten bij geschikte scheuren, anders beperkte gedeeltelijke verwijdering
- Letsel van de voorste kruisband — bandreconstructie
- Beoordeling van letsel van de achterste kruisband en de collaterale banden
- Kraakbeenletsels (osteochondrale letsels)
- Instabiliteit en standsafwijkingen van de knieschijf
- Verwijderen van vrije lichaampjes uit het gewricht
- Verwijderen van ontstoken gewrichtsslijmvlies (synovitis)
- Beoordeling van verklevingen en bewegingsbeperking in de knie
Meniscus: hechten of gedeeltelijk verwijderen?
Dit onderscheid is belangrijk omdat het het hele beloop na de operatie bepaalt. De doorbloeding van de meniscus is beter in het buitenste deel; bij geschikte scheuren in die zone kan hechten de voorkeur hebben en wordt behoud van weefsel nagestreefd. Bij sommige scheuren in het slecht doorbloede binnenste deel geneest een hechting mogelijk niet; dan komt beperkte verwijdering van het gescheurde deel in beeld.
Na hechten is de beschermperiode langer en kan de buighoek van de knie een tijd beperkt worden. Na gedeeltelijke verwijdering is belasten doorgaans eerder toegestaan. Vraag altijd na in welke situatie u zich bevindt; uw instructies na de operatie hangen daarvan af.
Diagnostiek en beoordeling
- Anamnese: het moment van de blessure (draaien, verdraaien, contact), op slot gaan, haperen, doorzakgevoel, moment van zwelling.
- Lichamelijk onderzoek: drukpijn op de gewrichtsspleet, meniscustests, bandstabiliteitstests, bewegingsomvang.
- Beeldvorming: röntgen voor bot en gewrichtsspleet; MRI voor meniscus-, band- en kraakbeenweefsel.
- Beslissing: een MRI-bevinding alleen is geen reden tot opereren; die wordt samen met klachten en onderzoek gewogen.
Meer hierover: Kniepijn: wanneer moet u het serieus nemen?
Eerst conservatieve behandeling
Vooral bij degeneratieve (leeftijdsgebonden) meniscusscheuren en vroege kraakbeenproblemen is de eerste aanpak meestal niet chirurgisch. Aanpassen van de belasting, gewichtsbeheersing, een versterkingsprogramma voor de voorste bovenbeenspier en pijnbestrijding worden eerst beoordeeld. Scheuren die het gewricht op slot zetten, duidelijke instabiliteit en bandletsel bij jonge, actieve mensen kunnen eerdere chirurgische beoordeling vragen.
Hoe wordt de ingreep uitgevoerd?
Bij knieartroscopie worden meestal kleine poortjes aan weerszijden van de knieschijf gebruikt. Het gewricht wordt met vloeistof gevuld, de camera wordt ingebracht en alle compartimenten worden systematisch beoordeeld. Bij ingrepen zoals reconstructie van de voorste kruisband wordt een transplantaat (een pees uit uw eigen weefsel) voorbereid, door bottunnels geleid en gefixeerd. De keuze van het transplantaat hangt af van leeftijd, activiteit en bijkomend letsel.
Voorbereiding op de ingreep
- Maak een actuele lijst van alle medicijnen die u gebruikt, inclusief kruidenpreparaten.
- Gebruikt u bloedverdunners, meld dit dan beslist; uw arts bepaalt wanneer u ermee stopt.
- Neem eerdere MRI-, röntgen- en operatieverslagen mee.
- Houd u aan de nuchtertijden; dit is cruciaal voor de veiligheid van de narcose.
- Regel vooraf uw vervoer naar huis en begeleiding.
Uitgebreide informatie vindt u op de pagina Voorbereiding op een orthopedische operatie.
De periode na de operatie
In de eerste dagen worden hoog leggen van het been, koelen en pompoefeningen voor de enkel geadviseerd om de zwelling te verminderen. Toestemming om te belasten hangt af van de uitgevoerde ingreep. Vroege activatie van de voorste bovenbeenspier is bepalend om spierverlies en bewegingsbeperking later te voorkomen.
Uitgebreide informatie vindt u in de gids Nazorg na een knieartroscopie.
Risico’s en wat u moet weten
Hoewel artroscopie een gesloten techniek is, blijft het een chirurgische ingreep en elke chirurgische ingreep kent risico’s. De onderstaande punten zijn algemene voorlichting; uw persoonlijke risicobeoordeling wordt na onderzoek en aanvullend onderzoek door uw arts gemaakt.
- Infectie — een risico dat ondanks de kleine toegangspoortjes bij elke operatie bestaat.
- Bloeding of zwelling in het gewricht
- Betrokkenheid van zenuw- en vaatstructuren (zeldzaam)
- Risico op trombose — vooral bij ingrepen aan het onderbeen
- Algemene risico’s van de narcose
- Het uitblijven van de verwachte verbetering of het voortduren van de klachten
- Stijfheid en bewegingsbeperking van de knie
- Uitblijvende genezing of opnieuw scheuren van een gehechte meniscus
- Opnieuw letsel van een gereconstrueerde band
Het besluit tot operatie wordt genomen door de duur en ernst van de klachten, de onderzoeksbevindingen, de beeldvorming, leeftijd, beroep, activiteitenniveau en bijkomende aandoeningen samen te wegen. De resultaten verschillen per persoon.
Wanneer moet u zich laten beoordelen?
- Als de knie op slot gaat, hapert of niet volledig strekt
- Als er een doorzakgevoel of onzekerheid in de knie is
- Als na een blessure snel zwelling is ontstaan
- Als u door pijn niet kunt belasten of lopen
- Als de klachten aanhouden ondanks fysiotherapie
Veelgestelde vragen
Wanneer mag u lopen na een meniscusoperatie?
De toestemming hangt af van de ingreep: na gedeeltelijke verwijdering is belasten doorgaans vroeg toegestaan, na een meniscushechting is de beschermperiode langer. Meer hierover in ons artikel; de precieze termijn bepaalt uw arts.
Vraagt elke meniscusscheur om een operatie?
Nee. Vooral bij leeftijdsgebonden degeneratieve scheuren zijn met oefeningen en pijnbestrijding goede resultaten te behalen. Bij scheuren die het gewricht op slot zetten of mechanische klachten geven, en bij traumatische scheuren bij jonge, actieve mensen, komt een operatie vaker in beeld.
Moet ik bij een gescheurde voorste kruisband per se geopereerd worden?
De beslissing hangt af van uw leeftijd, activiteitenniveau, of de knie doorzakt en van bijkomend meniscus- of kraakbeenletsel. Bij sommige mensen is met een versterkingsprogramma voldoende stabiliteit te bereiken, terwijl bij sportieve en fysiek actieve mensen reconstructie kan worden geadviseerd.
Geneest artroscopie knieartrose?
Nee. Artroscopie behandelt de artrose zelf niet. Bij gevorderde artrose levert zij niet het verwachte voordeel op; dan komen gewichtsbeheersing, beweging, pijnbestrijding en zo nodig een knieprothese in beeld.
Is zwelling van mijn knie na de operatie normaal?
Enige zwelling in de eerste periode is te verwachten en neemt af met hoog leggen, koelen en geleidelijk bewegen. Toenemende roodheid, warmte, koorts of niet te beheersen pijn zijn echter geen verwachte bevindingen; dan moet u zich zonder uitstel laten beoordelen.
Wetenschappelijk werk
Assoc. Prof. Dr. Bertan Cengiz heeft wetenschappelijk werk gepubliceerd in nationale en internationale peer-reviewed tijdschriften op het gebied van knieartroscopie en sportblessurechirurgie en aanverwante onderdelen van de artroscopische chirurgie. De publicatielijst en verifieerbare wetenschappelijke bronnen vindt u op de pagina Publicaties.
Gerelateerde pagina’s
- Artroscopische chirurgie (kijkoperatie)
- Knie- en heupproblemen
- Meniscusscheur
- Kraakbeenletsels van de knie
- Nazorg na een knieartroscopie
De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch onderzoek. Voor diagnose en behandeling is de klinische beoordeling van de arts noodzakelijk. Resultaten van chirurgische en medische ingrepen kunnen per persoon verschillen; op deze pagina wordt geen enkele toezegging gedaan over een bepaald resultaat of tijdsbestek.