Artroscopische chirurgie (kijkoperatie)
Artroscopie is een gesloten operatietechniek waarbij via toegangspoortjes van minder dan een centimeter een dunne camera en speciale instrumenten in het gewricht worden gebracht. De structuren in het gewricht worden vergroot op een scherm weergegeven, zodat in dezelfde sessie zowel een diagnose kan worden gesteld als een behandeling kan worden uitgevoerd.
Wat is artroscopie?
Bij klassieke (open) chirurgie zijn een grotere incisie en het scheiden van weefsels nodig om het gewricht te bereiken. Bij artroscopie worden doorgaans enkele poortjes van ongeveer 5–10 mm gebruikt. Doordat het camerabeeld op een scherm wordt geprojecteerd, kan de chirurg het kraakbeen, de banden, de meniscus, de pezen en het gewrichtsslijmvlies rechtstreeks en vergroot beoordelen.
Het doel van deze techniek is niet alleen een kleinere incisie, maar vooral het beperken van schade aan het omliggende weefsel en het gedetailleerd kunnen beoordelen van de structuren in het gewricht. Toch is artroscopie niet voor iedere patiënt en ieder probleem geschikt; in sommige situaties is een open operatie de juistere keuze. Die beslissing wordt genomen na onderzoek en beeldvorming.
Bij welke gewrichten wordt het toegepast?
Binnen het klinische werk van Assoc. Prof. Dr. Bertan Cengiz kunnen artroscopische beoordeling en behandeling bij de onderstaande gewrichten aan de orde zijn. Elk onderwerp verwijst naar de uitgebreide informatiepagina van dat gewricht.
- Schouderartroscopie — rotatorcuffscheur, impingementsyndroom, terugkerende luxatie, frozen shoulder, bicepspeesproblemen
- Knieartroscopie — meniscusscheuren, kruisbandletsel, kraakbeenletsels, vrije lichaampjes
- Heupartroscopie — femoroacetabulair impingement (FAI), labrumscheuren, vrije lichaampjes
- Enkelartroscopie — voorste en achterste impingement, osteochondrale letsels, synovitis
- Elleboogartroscopie — vrije lichaampjes, stijfheid, hardnekkige tenniselleboog
- Polsartroscopie — TFCC-letsels, bandproblemen, ganglioncysten
Waarvoor wordt artroscopie gebruikt?
Voor diagnostiek
MRI en andere beeldvormende technieken zijn krachtige hulpmiddelen, maar geven niet altijd uitsluitsel. Wanneer onderzoeksbevindingen en beeldvorming niet overeenkomen, kan het nodig zijn de structuren in het gewricht rechtstreeks te bekijken. Tegenwoordig wordt artroscopie zelden alleen voor diagnostiek uitgevoerd; meestal wordt zij samen met de behandeling gepland.
Voor behandeling
- Hechten van gescheurd weefsel (meniscushechting, rotatorcuffreconstructie, labrumhechting)
- Corrigeren en bijwerken van beschadigd of gescheurd weefsel
- Bandreconstructie (bijvoorbeeld van de voorste kruisband)
- Corrigeren van botuitsteeksels of weke delen die inklemming veroorzaken
- Verwijderen van vrije lichaampjes uit het gewricht
- Losmaken van een verkrampt gewrichtskapsel
- Verwijderen van ontstoken gewrichtsslijmvlies (synovium)
Hoe verloopt het traject?
- Beoordeling: de voorgeschiedenis van de klacht wordt uitgevraagd en er volgt een uitgebreid lichamelijk onderzoek.
- Beeldvorming: zo nodig worden röntgen, MRI of CT aangevraagd.
- Behandelplan: eerst worden conservatieve opties (rust, fysiotherapie, medicatie, injectie) beoordeeld.
- Besluit tot operatie: artroscopie komt in beeld wanneer conservatieve behandeling onvoldoende resultaat geeft of wanneer structureel herstel nodig is.
- De ingreep: de vorm van anesthesie (algeheel of regionaal) wordt samen met het anesthesieteam bepaald.
- Revalidatie: een belangrijk deel van het herstel vindt plaats in het oefenprogramma na de operatie.
De duur van de ingreep en van het ziekenhuisverblijf hangt af van het gewricht, de uitgevoerde ingreep en de algemene toestand. Op deze pagina wordt geen toezegging gedaan over een bepaald tijdsbestek of resultaat.
Voorbereiding op de ingreep
- Maak een actuele lijst van alle medicijnen die u gebruikt, inclusief kruidenpreparaten.
- Gebruikt u bloedverdunners, meld dit dan beslist; uw arts bepaalt wanneer u ermee stopt.
- Neem eerdere MRI-, röntgen- en operatieverslagen mee.
- Houd u aan de nuchtertijden; dit is cruciaal voor de veiligheid van de narcose.
- Regel vooraf uw vervoer naar huis en begeleiding.
Uitgebreide informatie vindt u op de pagina Voorbereiding op een orthopedische operatie.
De periode na de operatie
Het herstel na een artroscopie hangt af van het soort ingreep. Zo verschillen de beschermperiodes na een gedeeltelijke meniscusverwijdering en na een meniscushechting duidelijk van elkaar. Daarom geldt: het persoonlijke plan dat u krijgt is bepalend.
Uitgebreide nazorggidsen per gewricht:
Risico’s en wat u moet weten
Hoewel artroscopie een gesloten techniek is, blijft het een chirurgische ingreep en elke chirurgische ingreep kent risico’s. De onderstaande punten zijn algemene voorlichting; uw persoonlijke risicobeoordeling wordt na onderzoek en aanvullend onderzoek door uw arts gemaakt.
- Infectie — een risico dat ondanks de kleine toegangspoortjes bij elke operatie bestaat.
- Bloeding of zwelling in het gewricht
- Betrokkenheid van zenuw- en vaatstructuren (zeldzaam)
- Risico op trombose — vooral bij ingrepen aan het onderbeen
- Algemene risico’s van de narcose
- Het uitblijven van de verwachte verbetering of het voortduren van de klachten
Het besluit tot operatie wordt genomen door de duur en ernst van de klachten, de onderzoeksbevindingen, de beeldvorming, leeftijd, beroep, activiteitenniveau en bijkomende aandoeningen samen te wegen. De resultaten verschillen per persoon.
Wanneer moet u zich laten beoordelen?
- Als gewrichtspijn het dagelijks leven, de slaap of het werk beïnvloedt
- Als er bewegingsbeperking is of het gewricht hapert of op slot gaat
- Als er een gevoel van doorzakken, onzekerheid of terugkerende luxatie is
- Als na een blessure zwelling en functieverlies zijn ontstaan
- Als de klachten aanhouden ondanks fysiotherapie en medicatie
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen artroscopie en een open operatie?
Bij artroscopie wordt het gewricht via enkele kleine poortjes bereikt met een camera en dunne instrumenten; bij een open operatie is een grotere incisie nodig. Artroscopie beoogt het omliggende weefsel te sparen, maar is niet voor elke situatie geschikt. Uw arts beslist na onderzoek en beeldvorming welke methode voor u passend is.
Wanneer kan ik na een artroscopie weer aan het werk?
Dit verschilt per persoon en hangt af van het gewricht, de ingreep, de fysieke belasting van uw werk en uw herstelsnelheid. Voor kantoorwerk en zwaar fysiek werk gelden niet dezelfde termijnen. Uw arts bepaalt de termijn die voor u geldt; een algemene opgave zou hier niet juist zijn.
Ben ik wakker tijdens de ingreep?
De vorm van anesthesie hangt af van de ingreep en van uw toestand; er kan algehele of regionale anesthesie worden toegepast. De beslissing wordt genomen samen met de beoordeling van het anesthesieteam en vooraf met u besproken.
Lost artroscopie elk gewrichtsprobleem op?
Nee. Artroscopie is bij bepaalde problemen een effectieve methode; bij sommige aandoeningen, zoals gevorderde artrose, levert zij niet het verwachte voordeel op en komen andere behandelingen (bijvoorbeeld een prothese) in beeld. Een juiste patiëntselectie beïnvloedt het resultaat rechtstreeks.
Is fysiotherapie na de operatie noodzakelijk?
Na de meeste artroscopische ingrepen is een oefenprogramma nodig om bewegingsomvang en spierkracht terug te winnen. Dat gebeurt soms als thuisoefeningen en soms onder begeleiding van een fysiotherapeut. De inhoud wordt bepaald door uw arts en fysiotherapeut.
Wanneer worden de hechtingen verwijderd en blijven er littekens?
Doordat de poortjes klein zijn, blijven littekens meestal beperkt, maar littekenvorming verschilt per huid. Het moment van hechtingen verwijderen bepaalt uw arts op grond van de ingreep en de wondgenezing.
Wetenschappelijk werk
Assoc. Prof. Dr. Bertan Cengiz heeft wetenschappelijk werk gepubliceerd in nationale en internationale peer-reviewed tijdschriften op het gebied van artroscopische chirurgie en aanverwante onderdelen van de artroscopische chirurgie. De publicatielijst en verifieerbare wetenschappelijke bronnen vindt u op de pagina Publicaties.
Gerelateerde pagina’s
De informatie op deze pagina is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch onderzoek. Voor diagnose en behandeling is de klinische beoordeling van de arts noodzakelijk. Resultaten van chirurgische en medische ingrepen kunnen per persoon verschillen; op deze pagina wordt geen enkele toezegging gedaan over een bepaald resultaat of tijdsbestek.